PRODUCT FACTS
IEC 61482-2:2018

Praca przy włączonym zasilaniu – Odzież ochronna przed zagrożeniami termicznymi związanymi z łukiem elektrycznym

Materiały i elementy odzieży przetestowane zgodnie z normą IEC 61482-2 charakteryzują się ocenionym poziomem ochrony przed ekstremalnym
ciepłem powstającym podczas wypadku z udziałem łuku elektrycznego. Norma określa próg ochrony pozwalający uniknąć oparzeń drugiego stopnia, a jako podstawę oceny wykorzystuje się krzywą Stolla*.

Ochrona wynika z właściwości trudnopalnych odzieży oraz z tego, w jakim stopniu materiał pochłania energię cieplną uwalnianą podczas łuku elektrycznego (wartość ta jest podawana w cal/cm²). Im większa zdolność materiału lub kombinacji materiałów do pochłaniania energii, tym wyższa funkcja ochronna odzieży. Inne zagrożenia związane z łukiem elektrycznym, których norma nie uwzględnia, to rozpryski stopionego metalu, fale ciśnieniowe, porażenia prądem oraz niebezpieczne gazy powstające w wyniku odparowania tkaniny.

System warstwowy odzieży z certyfikatem ochrony przed łukiem elektrycznym zapewnia użytkownikowi zwiększoną ochronę w razie wypadku. Oprócz tego, że każda warstwa sama w sobie zapewnia ochronę, to przede wszystkim szczelina powietrzna między warstwami stanowi główną barierę dla energii cieplnej. Firma Blaklader zaleca koncepcję trójwarstwową, w której warstwa zewnętrzna, warstwa pośrednia oraz warstwa przylegająca najbliżej ciała – wykonana z materiału trudnopalnego – powinny być noszone w celu maksymalizacji ochrony przed ciepłem i zmniejszenia ryzyka poparzeń.
 
Nie da się teoretycznie obliczyć oczekiwanego poziomu ochrony zapewnianego przez daną koncepcję odzieży; każda unikalna kombinacja materiałów musi zostać przetestowana w celu uzyskania odpowiedniej wartości. Wynika to z faktu, że nawet znając właściwości każdego materiału z osobna, nie da się przewidzieć efektu, jaki wywrze szczelina powietrzna między warstwami. Kluczowe znaczenie ma to, na ile materiały są gładkie, nierówne, elastyczne lub sztywne oraz w jaki sposób ze sobą współdziałają.
 
*) Krzywa Stolla; Zależność między energią cieplną a czasem, która wyznacza granicę oparzeń drugiego stopnia.

IEC 61482-1-1 (metoda badawcza)
 
Test z otwartym łukiem elektrycznym: w tym teście tkaniny i odzież są poddawane działaniu otwartego łuku elektrycznego. Każdej tkaninie lub kombinacji tkanin przypisuje się wartość wyrażoną w cal/cm² (wartość kaloryczna). Wartość ta oznacza maksymalną energię cieplną, na jaką tkanina może być narażona, zapewniając jednocześnie ochronę przed oparzeniami drugiego stopnia. 

Wartość ATPV (Arc Thermal Performance Value) wskazuje ilość energii (cal/cm²), na którą materiał lub odzież może być narażona, zapewniając jednocześnie 50% ochronę przed oparzeniami drugiego stopnia.
 
Wartość EBT50 (Energy Break Open Threshold) wskazuje ilość energii (cal/cm²), na którą materiał/odzież może być narażony, zanim wystąpi 50-procentowe ryzyko powstania dziury. Dziura w materiale/odzieży nie może przekraczać 1,6 cm².
 
Wartość ELIM (limit energii padającej). Jako uzupełnienie wartości ATPV i EBT w teście z otwartym łukiem stosuje się dodatkowy parametr określający limit energii padającej, zwany ELIM. ELIM to górna granica energii cieplnej, na jaką materiał/odzież może być narażony bez ryzyka poparzenia drugiego stopnia dla użytkownika lub powstania dziury w materiale. W przypadku wskaźników ATPV i EBT zawsze istnieje (50%) ryzyko wystąpienia oparzenia drugiego stopnia lub powstania dziury.
 
 
IEC 61482-1-2 (metoda badawcza)
 
Test szczelinowy: w tym teście tkaniny i odzież są poddawane działaniu łuku elektrycznego zamkniętego w komorze przy określonej wartości. Napięcie łuku wynosi 400 V, a czas trwania wynosi 500 ms. Istnieją dwie klasy tego testu. Wynik testu to „zdał” lub „nie zdał”. Kombinacje różnych elementów odzieży lub odzieży z podszewką często muszą przejść test skrzynkowy klasy 2.

APC (klasa ochrony przed łukiem elektrycznym)Łuk elektryczny [kA] Czas[ms] 
14500
27500

Odniesienie do normy NFPA 70E 
 
Kategorie HRC; kategoria ryzyka zagrożenia (Hazard Risk Category) wywodząca się z amerykańskiej normy bezpieczeństwa elektrycznego NFPA 70E. Czasami ta klasyfikacja jest również stosowana do oceny ryzyka w Europie.
 
HRC 1: 4-8 cal/cm²  
HRC 2: 8-25 cal/cm²  
HRC 3: 25-40 cal/cm² 
HRC 4: >40 cal/cm² 
 
Kategorie HRC są obecnie określane jako kategoria środków ochrony indywidualnej przed łukiem elektrycznym (Arc Flash PPE Category).