Europejska dyrektywa regulująca środki ochrony indywidualnej (ŚOI)

Środki ochrony indywidualnej są przeznaczone do ochrony użytkownika przed zagrożeniami dla jego zdrowia i/lub bezpieczeństwa. Na rynek państw członkowskich Unii Europejskiej (UE) i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) mogą być wprowadzane wyłącznie środki ochrony indywidualnej spełniające wymagania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/425 w sprawie środków ochrony indywidualnej.

Zgodnie z przepisami dotyczącymi środków ochrony indywidualnej obowiązkiem producenta jest zapewnienie, aby produkt wprowadzany do obrotu spełniał wszystkie wymogi prawne. Wymogi te są szczegółowo określone w normach zharmonizowanych, które ustanawiają konkretne wymagania techniczne i bezpieczeństwa dla poszczególnych rodzajów środków ochrony indywidualnej. Wymogi te obejmują w szczególności właściwości ochronne, bezpieczne użytkowanie, oznakowanie oraz dokumentację techniczną.

Wszystkie środki ochrony indywidualnej wprowadzane do obrotu w UE i EOG muszą być opatrzone oznaczeniem CE.

Zgodnie z przepisami środki ochrony indywidualnej dzielą się na trzy kategorie:

Kategoria I – Środki ochrony o prostej konstrukcji, w przypadku których użytkownik może samodzielnie ocenić poziom ochrony.
Produkty marki Blåkläder: odzież nieprzemakalna.

Kategoria II – Środki ochrony, które nie mają ani prostej, ani skomplikowanej konstrukcji i chronią przed średnim ryzykiem.
Produkty marki Blåkläder: odzież ostrzegawcza o wysokiej widoczności, obuwie ochronne, rękawice ochronne i nakolanniki.

Kategoria III – Środki ochrony o złożonej konstrukcji, które chronią użytkownika przed zagrożeniami o bardzo poważnych skutkach lub przed zagrożeniami powodującymi nieodwracalne uszkodzenia zdrowia, których bezpośrednich skutków użytkownik nie jest w stanie rozpoznać na czas.
Przykładowe produkty marki Blåkläder: odzież chroniąca przed działaniem wysokiej temperatury łuku elektrycznego.

*Nowe rozporządzenie (UE) 2016/425 w sprawie środków ochrony indywidualnej weszło w życie 21 kwietnia 2018 r.

Pierwotne i nowe przepisy prawne obowiązywały równolegle w okresie przejściowym do 21 kwietnia 2019 r. Po tej dacie nowe rozporządzenie weszło w życie w pełni, a pierwotna dyrektywa w sprawie środków ochrony indywidualnej została uchylona. Produkty certyfikowane zgodnie z pierwotną dyrektywą mogą jednak być nadal sprzedawane i używane nawet po 21 kwietnia 2019 r.

Normy dotyczące środków ochrony indywidualnej

Normy określające metody badań i inne wymagania służą do weryfikacji, czy środek ochrony indywidualnej zapewnia odpowiednią ochronę i może zostać wprowadzony na rynek europejski. Normy te są tworzone przy udziale krajowych komisji normalizacyjnych koordynowanych przez organizacje centralne. Główną ą europejską organizacją normalizacyjną jest Comité Européen de Normalisation (CEN). Normy opracowane lub przyjęte przez CEN są oznaczone przedrostkiem „EN”.

Istnieją również inne organizacje normalizacyjne, na przykład Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO). Normy opracowane przez organizację ISO, a następnie przyjęte jako normy europejskie, są oznaczone przedrostkiem „EN ISO”.

Środki ochrony indywidualnej są oznaczone informacją o normie, zgodnie z którą zweryfikowano ich właściwości ochronne. Na środkach ochrony indywidualnej stosuje się również piktogramy, które dostarczają wizualnej informacji o rodzaju zapewnianej ochrony. Jeśli norma określa różne poziomy ochrony przed konkretnym zagrożeniem, oznaczenie produktu podaje również osiągnięty poziom ochrony.

Środki ochrony indywidualnej kategorii I mogą być weryfikowane zgodnie z odpowiednimi normami, ale nie wymagają certyfikacji przez stronę trzecią. Środki ochrony indywidualnej kategorii II i III muszą być certyfikowane przez niezależną stronę trzecią. Akredytowana jednostka badawcza, tzw. „jednostka notyfikowana”, musi zbadać produkty kategorii II i III, zatwierdzić je i wydać certyfikat badania typu UE.

W przypadku produktów kategorii III wymagany jest dodatkowo coroczny audyt systemu zarządzania jakością procesu produkcyjnego.

Wszystkie środki ochrony indywidualnej muszą być prawidłowo oznakowane, dostarczane wraz z instrukcją użytkowania i opatrzone oznaczeniem CE.

Producent środków ochrony indywidualnej ma obowiązek zapewnić, aby produkty wprowadzane na rynek spełniały wszystkie odpowiednie wymagania. Potwierdza to wydanie unijnej deklaracji zgodności dla wszystkich środków ochrony indywidualnej.

Deklaracja zgodności UE jest dokumentem prawnie wiążącym, który może być wymagany od producenta jako dowód, że dany środek ochrony indywidualnej spełnia wszystkie odpowiednie wymogi prawne.